ΦΙΛΙΑΤΡΑ

Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Το αφιέρωμα για τα Φιλιατρά θα δημοσιευέται κάθε ΣΑΒΒΑΤΟ.

Η όλη παρουσίαση μου, αφιέρωμα για τα Φιλιατρά, που είδη ξεκίνησε και μένει να ολοκληρωθεί σε εννέα ενότητες, είναι μία προσφορά, ένας φόρος τιμής για τον τόπο μας, τα Φιλιατρά μας, που προσπάθησα να συμπυκνώσω όσο μπορώ και να παρουσιάσω την ομορφιά τους, την ιστορία τους και τα μνημειακά κατάλοιπα ενός περίλαμπρου παρελθόντος αλλά και πολιτισμού, καθώς και των διαφόρων ιστορικών θυσιών του τόπου μας. * Αφιέρωμα λοιπόν στην πολυαγαπημένη γενέτειρα μου τα Φιλιατρά, με την βεβαιότητα ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να υπάρχει, εφόσον θα υπάρχουν άνθρωποι που διατηρούν την ιστορία της, τους θρύλους της, τους αγώνες της και τις παραδόσεις της. «»Στα Φιλιατρά, βαδίζωσι ελευθέρως»» Κωστής Παλαμάς. Ο μεγάλος μας Ποιητής Κωστής Παλαμάς, αγάπησε πάρα πολύ την πόλη των Φιλιατρών και τους προοδευτικούς ανθρώπους της, γι’ αυτό συχνά την επισκεπτόταν, ενώ παράλληλα έγραφε τα κολακευτικότερα γι’ αυτήν σχόλια. Αυτά και άλλα πολλά για τον ποιητή μας και για τις σχέσεις του με τα Φιλιατρά, θα τα δούμε στο επόμενο, τρίτο αφιέρωμα, όπου θα μπούμε πλέον και στην ουσία του αφιερώματος.

Αληθινά, Φιλιατρινά Γεγονότα Και Ιστορίες.

 Ο Λεβέντης Λελώνης. Ο Πανάγος Λελώνης, ορφανός από πατέρα που σκοτώθηκε από τ’ ασκέρια του Σουλειμάν Πασά πολεμώντας με τον Μάρκο Ντάρα τους Αγάδες και τους Μπέηδες της Τριφυλίας, ήταν τότε 22 ετών. Ένας λεβέντης ξανθός, ψηλός μέχρι εκεί πάνω, στολισμένος πάντα σαν αρχοντόπουλο με φρεσκοσιδερωμένη φουστανέλα, με το φέσι στραβά, ήταν σ’ όλους αγαπητός. Οι Φιλιατρινοί τον αγαπούσαν γιατί οι Λελωνέοι βρέθηκαν πάντοτε πρώτοι στους αγώνες που γίνηκαν στην βασανισμένη αυτή γη, στο πέρασμα των Τούρκων. Βρισκόμαστε στα 1788.

 Οι Τούρκοι είχαν πραγματικά σκυλιάσει και τ’ ασκέρια της αρβανιτιάς ξυπόλητα και πεινασμένα γυρνούσαν στην πεδινή Τριφυλία τυραννώντας με το παραμικρό τους κατοίκους της. Αρκετοί Φιλιατρινοί, που είχαν αναμιχθεί στον αγώνα, έφευγαν από τα Φιλιατρά για τα Επτάνησα όπου υπήρχε προστασία από τους Ενετούς που τα κατείχαν. Η εποχή ήταν δύσκολη και ο γέρο- παππούς του, συμβούλευε τον Πανάγο, να μη παραβγαίνει στα παζάρια, στα πανηγύρια, γιατί οι Τούρκοι τον έβλεπαν με "μισό μάτι", μα ο Πανάγος δεν άκουγε. Σέλωνε το όμορφο άλογό του τον ψαρί, και καλπάζοντας πάντα στον Άιγιώργη στα Μπουριάνικα, της πολιτείας, στην λίμνη της, "Τσακωνίνας", γιατί εκεί θάβρισκε την Κρινιώ του Παπαδιάνου την αγαπημένη του. Ήταν και της Κρινιώς η οικογένεια καταδιωγμένη, δικοί της άνθρωποι βρισκόταν στην Ζάκυνθο.

* Η κοινή τους τύχη, ένωνε περισσότερο τα δύο παιδιά.
 * Η δεκαεπτάχρονη Κρινιώ, ήταν και αυτή ορφανή από πατέρα, υπερήφανη, λεβεντόκορμη Φιλιατρινιά, γλυκιά καθαρομελάγχροινη με κατάμαυρα μαλλιά και σπινθηροβόλα μάτια, φόβο δεν ένιωθε, τίποτα δεν συλλογιζόνταν. Ζούσε μονάχα για τον Πανάγο της, όπως και ο Πανάγος γι’ αυτήν. * Οι Αιγιωργίτες τους έβλεπαν συχνά να σμίγουν στο δασάκι των βελανιδιών, τους καμάρωναν και έλεγαν……"Η τρείς αγαπημένοι. Η Κρινιώ, ο Πανάγος και το άτι τους". * Ξημέρωνε τ’ Αιγιωργιού, το σημαντήρι χτύπαγε και καλούσε τους Φιλιατρινούς στο πανηγύρι. Απ’ όλες τις περιοχές της πόλης, Ντουνέικα, Ζαχαριάνικα, Μπουριάνικα, Μπιλάλι, Χαλκιάτικα, κινούσαν παρέες για τον Άιγιώργη, το πανηγύρι.

* Η γιορτή αυτή, είχε μεγάλη σημασία για το σκλαβωμένο και τυραννούμενο έθνος. Όπως κάθε χρόνο, έτσι και τότε, μετά την λειτουργία θα κινούσαν οι καβαλλαρέοι, θα περνούσαν από τις παραπάνω περιοχές και θα επέστρεφαν πάλι στον Άιγιώργη. Ήταν ένα έθιμο παλιό, αγώνας δρόμου με άλογα. Τιμή στον καβαλάρη τον Άι Γιώργη !. * Οι πανηγυργιώτες, θα υποδέχονταν τον νικητή, ο παπάς θα τον ευλογούσε. Ο νικητής, κατά το έθιμο, θα έσερνε τον χορό, μόνο αυτός, με στολισμένες κοπέλες. * Έπειτα, θα άρχιζε το γλέντι, με αρνιά, γουρουνόπουλα που ψένονταν και με το υπέροχο Φιλιατρινό κοκκινέλι και χορό μέχρι το βράδι. * Όταν τελείωσε η εκκλησία, όλοι παρατάχθηκαν γύρω – γύρω, αφήνοντας χώρο για τα 15 άλογα που θα έτρεχαν.

* Ανάμεσά τους, ο Πανάγος ο Λελώνης με τον ψαρί του στολισμένος και λαμπρός, να ανεμίζει ο αέρας το φέσι του και να γυρίζει το κεφάλι του πότε πότε, προς το μέρος της Κρινιώς. * Και η Κρινιώ τον καμάρωνε, κρεμασμένη από τα γελαστά του μάτια, που ήταν βέβαιη πως ο πανάγος της θα έφτανε πρώτος με τον ψαρί του και θα ήταν ο νικητής. * Καιγόταν από αγωνία να βγει πρώτος να σύρουν μαζί τον χορό. Όλοι εκεί πίστευαν πως ο Πανάγος θα έρθει πρώτος. * Μα οι Τούρκοι που κι αυτοί λάμβαναν μέρος στο τρέξιμο δεν παραδέχονταν να έρθει πρώτος και νικητής ένας ραγιάς. * Δόθηκε το σύνθημα της αναχώρησης και τα άλογα χύθηκαν στο δρόμο. * Ο αγώνας ξεκίνησε!. Τα πέταλα άστραφταν στον ήλιο και οι βιτσιές και οι φωνές των καβαλάρηδων, γέμιζαν τον αέρα.

 * Ο Πανάγος απ’ την αρχή ξεχώρισε πρώτος, καλπάζοντας από τις περιοχές που πέρναγε, φώναζε στον κόσμο. » Χρόνια πολλά και του χρόνου λεύτεροι πατριώτες «. Ο Πανάγος σαν έστριβε στα ταμπακέικα, οι Τούρκοι του είχαν κλείσει τον δρόμο, τους ξέφυγε και περνάει από ένα ρέμα, που σήμερα είναι η πλατεία των Φιλιατρών, προχώρησε προς την Βλαχέρνα, τα Βορέικα και φτάνει στον Άιγιώργη. * Κατέβηκε από τ` άλογο. Ο παπάς ευλόγησε και φίλησε τον Πανάγο, η Κρινιώ φτερουγίζοντας από την χαρά της έβγαλε το μεταξωτό μαντήλι της και το τίναξε στον Πανάγο. * Τα νταούλια και οι πίπιζες άρχισαν. Είκοσι όμως Τούρκοι στρατιώτες έρχονταν προς το μέρος τους, απειλητικά. Τον πλησίασαν, τον ερώτησαν γιατί δεν στάθηκε, δεν άκουσες, του είπαν, την διαταγή να σταθείς ;. * Έπεσαν επάνω του, ο Πανάγος κάνει λίγο πίσω, βγάζει ένα μαχαίρι και χτυπάει έναν από αυτούς. * Η απόφαση και διαταγή των Τούρκων από το τζαμί, είναι ο Πανάγος να κρεμαστεί από την μεγάλη βελανιδιά δίπλα στον Άιγιώργη και όλοι οι Φιλιατρινοί υποχρεώθηκαν να παρακολουθήσουν το κρέμασμα.

* Σε λίγο φάνηκε το Τουρκικό απόσπασμα, ο Πανάγος με τα χέρια δεμένα πίσω, έχει ψηλά το κεφάλι και με τα μάτια του, ψάχνει την Κρινιώ, αλλά η Κρινιώ πουθενά. * Πολλά έλεγε ο κόσμος για την Κρινιώ, άλλοι, πως πήρε τα βουνά, άλλοι, πως έδωσε τέλος στην ζωή της τώρα που θα κρεμάσουν τον Πανάγο. * Οι Τούρκοι του είπαν αν θέλει κάτι πριν τον κρεμάσουν. Ο Πανάγος φώναξε τον παπά, κάτι του είπε και ένα δάκρυ φάνηκε από τα μάτια του λεβέντη Πανάγου Λελώνη. Στράφηκε έπειτα προς τους Τούρκους και φώναξε. "Εμπρός ρε ζαγάρια, κρεμάστε με. Ζήτω η Λευτεριά". * Οι Τούρκοι, τον ανέβασαν σε ένα άλογο, του πέρασαν την θηλιά στο λαιμό και ετοιμάστηκαν να τραβήξουν το άλογο για να βρεθεί ο Πανάγος στο κενό. * Όλα είναι έτοιμα, ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα. * Μα εκείνη την στιγμή, όλα σταμάτησαν, νεκρική σιγή επικράτησε, όλα τα τάραξε το ποδοβολητό ενός αλόγου που ερχόταν καλπάζοντας από τα Μπουριάνικα προς τα εκεί. * Επάνω σε ένα άσπρο άλογο, μια γυναίκα με ξέπλεκα μαλλιά να ανεμίζουν στον αέρα, κρατώντας στο ένα χέρι τα γκέμια του αλόγου της και το άλλο χέρι ψηλά, σηκωμένο προς τον ουρανό, με μια σπαρακτική φωνή που ξέσχιζε όλων τις ψυχές φώναζε

. * " Πανάγο…….. έρχομαι". Όλοι ξέσπασαν σε λυγμούς, μόνο ο Πανάγος χαμογέλαγε γιατί ήταν υπερήφανος για την Κρινιώ του. * Οι Τούρκοι βιάστηκαν τότε, τράβηξαν το άλογο και ο Πανάγος κρεμάστηκε στο κενό νεκρός, ακριβώς στη στιγμή, φτάνει η Κρινιώ με το άλογό της μπροστά στον κρεμασμένο Πανάγο και με ένα μαχαίρι κόβει το σχοινί και βρέθηκαν αγκαλιασμένοι και οι δυό επάνω στο άλογο. * Κανείς απ` τον κόσμο δεν σάλεψε από την θέση του, όλοι παρέλυσαν από συγκίνηση, ακούγοντας τον σπαραγμό της Κρινιώς που κρατούσε αγκαλιά πάνω στο άλογο τον λεβέντη της νεκρό. * Έχοντας τώρα τον αγαπημένο της αγκαλιά πάνω στον ψαρί, άνοιξε δρόμο μέσα στο πλήθος και άρχισε να τρέχει. * Παίρνουν τον δρόμο προς την παράπλευρη βαθιά λίμνη της Τσακονίνας, φτάνουν στα χείλη της, η Κρινιώ είχε βγάλει την απόφασή της……..Οι Τούρκοι όταν έφτασαν εκεί, είδαν την Κρινιώ να κρατάει μέσα στο νερό τον Πανάγο αγκαλιά, ήταν πλέον νεκρή, νεκρός, ήταν και ο ψαρής.

 Οι Φιλιατρινοί τους έθαψαν, δίπλα στον Άιγιώργη, που είναι βελανιδιά. * «» Ενταύθα κείται ο Λελώνης και η Κρινιώ του Παπαδιάνου η λεβέντισα η ωραία απ’ τη ρούγα του Μποδιάνου «» * Γιώργος Χριστοδούλου. * Υ.Γ. Εκεί εγώ λοιπόν, στον Άι Γιώργη, έπαιζα μεγαλώνοντας παιδάκι με τους φίλους μου, εκεί δίπλα στο εκκλησάκι του Άιγιώργη, δίπλα στην αιώνων βελανιδιά και στους τάφους των ηρώων, που ένα αθώο παιδικό μυαλό ήταν αδύνατον τότε να καταλάβει, ότι ο χώρος αυτός της ανεμελιάς του και της ψυχαγωγίας του, τι μεγάλη ιστορική τραγικότητα έκρυβε. * Το εκκλησάκι του Άιγιώργη, η βελανιδιά και οι τάφοι υπάρχουν και σήμερα, οι αγώνες με τα άλογα, κάθε χρόνο του Άιγιώργη τα τελευταία χρόνια αναβίωσαν.

 Κείμενα: Γιώργος Χριστοδούλου.












Το αφιερώνω στην μνήμη των αγαπημένων μου γονιών, Μπάμπη Χριστοδούλου και Θεοδώρα Χριστοδούλου – Δανοπούλου

Επιμέλεια: filiatra.gr

About ΦΙΛΙΑΤΡΑ ΕΛΛΑΔΑ

0 coment�rios:

Δημοσίευση σχολίου

Από το Blogger.